20 Eylül 2006

İETT, özelleştirme, küreselleşme ve eski bir örnek iran...

İran’da da bir dönem kapitülasyonların boyunduruğu altında geçmiş: İngilizler, bankaları, madenleri ve ormanları, Ruslar ordu hizmetlerini ve askeri eğitimle birlikte İran’ın tüm yol yapım ihalelerini, Avusturyalılar ise posta idaresini kapmışlar.

(Ve tabii ki İngilizler bu işletmeleri neredeyse bir market fiyatına kapatırlarken, Ruslar İran’da eğittikleri askeri birlikleri -yol yapım ihalelerini de aldıkları için- yol yapımında da kullanmışlar. Oh! Ne güzel, git bir ülkeye orduya eğitim ver ve eğittiğin ordunun askerini yol yaparken kullan, ülkenin tüm yol yapım anlaşmalarını seninle imzaladılar diye bir de üstüne para al...)

Amin Maalouf’un Semerkant isimli kitabında, 1900’lerin başlarında İran’daki bu durum detaylarıyla anlatılır.

Aslında fazla örneğe de gerek yok.

Ortadoğu’nun kalabalık nüfuslu, (nüfus yoğunluğundan dolayı da ticari olarak iş imkânları bakımından) zengin şehirleri, her zaman batılı şirketlerin ticari paylar için birbirlerini yediği alanlar olmuş...

Ve zaten sadece son dönem Osmanlı’ya bakmak bile bunun için yeter de artar bile.

Şimdi gelelim bu nereden esti de ben bunları yazdım kısmına.

Yazdığım dergilerden biri için hazırladığım konular arasında bir de “İETT özelleşecek” haberi vardı. Haberde, yabancı taliplerin olduğu da bilgiler arasında. Haberi yazdık, konuyu derledik topladık ama bir yandan da sinirim kalktı...

Şu İngiltere, Fransa ve Almanya gibi ne kadar batılı ülke varsa “küreselleşme” ayaklarıyla yapmadıkları numara kalmadı.

Ya kardeşim tamam iyi güzel bunların gözünü para bürümüş, her şeye saldırıyorlar ama sen niye buna göz yumuyorsun ben de bunu anlamıyorum?

Adamlar hizmet sektöründe para nereden gelecekse anında üstüne atlarken, sen niye altın yumurtlayan tavuğu yabancıya veriyorsun? Hangi mantıklı yanı var benim kafam basmıyor...

Bu işten para kazanılmıyorsa, bu işlerdeki tecrübesi yadsınamayan, para kokusunu taa öbür kıtadan alan bu kadar ülke niye bu işin peşinde koşturuyor? Yok, para kazanılıyorsa, biz niye para kazanan bir kurumumuzu kalkıp da yabancılara satıyoruz?

Valla şu küreselleşmeyi herkes anladı da bir ben anlayamadım gitti...

Ne haliniz varsa görün artık...