21 Haziran 2007

Neredesiniz?

Kadın selamlaşmak için erkeğe elini uzatmadan erkek elini uzatmaz...
Bir yere girip çıkarken, içerden dışarıya çıkan kişi her zaman önceliklidir...
Merdivenin dar kısmından çıkılır, geniş olan kısmından inilir ve her zaman öncelik inen kişiye verilir... Belli saatler dışında telefon edip insanları rahatsız edemezsiniz... vs. vs. vs.

Aile ve çevreden aldığımız, yukarıda saydıklarımın benzeri binlerce (davranış ve yaşam tarzıyla ilgili görgü kuralı da diyebileceğimiz yaşamın parçası haline gelmiş) kural vardır.

Fakat günümüzde “naziklik” sayılabilecek görgü kurallarını neredeyse hiç kimse önemsemiyor, uygulamıyor hatta bilmiyor...

Sonra bir an düşündüm...

Acaba;

Yeryüzünden kalkmış bir dinin son müridi gibi kendi kendini kandırıp “Böyle böyle kurallar var, yapmayanlar kaba ve görgüsüz, etrafımız hep böyle insanlarla doldu taştı.” diye düşünüp boşu boşuna mı rahatsız oluyorum.

Dünya değişti, ben hâlâ aynı tarzda devam eden yaşamımı sürdürerek, değişen dünyanın dışında mı kaldım?

Görgü kuralları gibi, “günümüzdeki uygulamalarının dışında kaldığım” başka şeyler de var mı?

İş, çalışma, ticaret, komşuluk, vatandaşlık, insanlık vs. gibi her şeyin bildiğim kurallarına uyulmaya uyulmaya her şey değişti de yazılmamış yeni kurallar bildiklerimin yerini mi aldı...

Yoksa hâlå boşuboşuna mı kültür, bilgi, sanat, teknoloji vs ile ilgileniyorum. Bunların hepsinin modası geçti, her şey para oldu. Paran varsa her şeyi yapabilirsin diye genel bir kural koyuldu da bizlerin birey ve toplum olarak bu kurala uymaktan başka bir seçeneği kalmadı mı?

Yemek yerken burnunu sildiği kağıt peçeteyi tabağının içine atan adam, artık normal mi karşılanıyor. Otobüste bayanlara, yaşlılara yer vermek eski moda mı oluyor? Önüne gelenden sigara istemek doğru bir şey mi? Yediğin şeyin paketini sokağa atmak doğru bir şey mi? Karşındakinden bile çekinmeden, insanların yüzüne baka baka nasıl oluyor da yerlere tükürebiliyorlar?

Bu kurallara kimse uymuyorsa ben hala niye böyle bir şey varmış gibi yaşıyorum.

Ben zaten bunları “Görgü kurallarına göre böyle yapmak lazım.” diye düşünüp yapmıyorum ki... Yaşarken ailem ve çevremdekiler böyleydi, böyle yaşadık, böyle alışkanlık kazandık...

Bir yandan yürüyüp, bir yandan çekirdek yiyerek, kabuklarını da sağa sola atmadık, çöpümüzü camdan dışarı fırlatmadık, arabamızı kaldırımın üstüne parketmedik... Peki ben bunları öğrenip uyguluyorsam ve yanlız kaldıysam, bana yaşarken, yetişirken bunları veren çevre nereye kayboldu bunu da anlayabilmiş değilim...

Herkes gitti mi?