25 Şubat 2008

sanat tarihinde çok sanatçılı ortak çalışmalar...

İşlerden biraz nefes alınca söz verdiğim gibi aklıma gelen, okuduğum ya da duyduğum şeylerden not aldıklarımı yazmaya devam ediyorum.

Geçenlerde yine öyle düşünürken dan diye aklıma bir şey geldi...

Hepimiz biliriz, yardım kuruluşlarına ya da belli bir amaç için bir araya gelen sanatçılar olur. Mesela geçmişte dünya çapında Afrika’ya yardım için bütün pop şarkıcılarının bir araya gelip bir konser verdiğini hatırlıyorum. (USA for Africa gibi kötü bir isimle)

Ufak tefek organizasyonlar da olmuştur, hani öyle üç beş grup bir iki sanatçı falan yine konser verir ve konserin geliri belirlenmiş olan bir yere bağışlanır... Karışılıklı olarak bir şarkıyı (düet:ikili) şeklinde okurlar vs...

Müzisyenlerden başka, böyle yine bir araya gelerek toplanan sporcuların ortak yardım çabalarına da tanık olmuşuzdur. Milli takımlar karması ile UEFA şampiyonu olan takımın maçı gibi...

Yardım amaçlı olmayan ortak başka çalışmalar da var.

Mesela edebiyatta bir kitabı karşılıklı iki ya da daha fazla kişinin sırayla yazdığını da biliyorum. Bazen bir kitabı iki kişi sırayla bir o bir öbürü ele alıp devam ettirdiği gibi (kulakları çınlasın, sevgili yazar arkadaşım Enis Tayman’ın başka bir arkadaşıyla yazdığı böyle bir çalışması vardı), bazen de bir romanın her bir bölümünün başka bir yazar tarafından yazıldığı da olmuştur. (ki bunlardan biri olan 40 yama hikâye grubunda böyle bir şeye ben de katılmıştım).

Şimdi sanat tarihi olarak merak ettiğim bir şey var... Müziği ve edebiyatı bir kenara koyarsak (ki futbol vs. gibi spor olaylarına hiç girmeyelim) acaba resim olarak farklı ressamların, resim yapım aşamasındayken sırayla devralıp devam ettirerek bitirdikleri eserler var mı? Varsa bunlar hangi resimler?

Tabii ki bir kilisenin tavanına yapılan resim, ressamı ölünce başka bir ressam tarafından tamamlanmak zorunda kalmıştır, ben bunu demiyorum... Bu zorunluluk olur.

Mesela bir ressam kayalıklar çiziyor ve başka hiçbir bilgi vermeden resmi diğer ressama devredip gerisini onun hayal gücüne bırakıyor. O alıyor kayalıkların yarısına kadar deniz yapıyor, öteki alıp batan bir gemi ve yanına bir ada çiziyor ödeki alıp başka bir şey ekleyip devam ediyorlar... taa ki resim bitene kadar...

Hımm... ilginç bir konuymuş...

Bilgisi olanların not bırakacaklarını umuyorum ama acaba bu tipte çalışmalar yapılmış mı?

(Ki yapılmıştır diye düşünüyorum...)