06 Mayıs 2008

matematikle hem ülkeyi hem çocukları kurtarmak...

Matematik derslerini bilirsiniz, bir iki tane çocuk bilmece bulmaca niyetine oturur çözer, diğerleri hiç anlamaz ve hatta çoğu çocuk ordan burdan duyma saçma bir mantıkla “Bunları bize öğretiyorlar ama ileride ne faydası olacak? Bunları gerçek hayatta nerede kullanacağız ki?” diye bir bahaneye sarılıp kendini matematiğin gereksizliğine inandırır.

Aslında inanmasına kendi de inanmaz ya öylesine inanmak ister, çünkü kendisine öğretilenler kağıtlar üzerindeki yüzlerce formülün ezberletilmesinden iberettir.

Çocuklara matematiği öğretmek için matematiğin hayatın en önemli derslerinden biri olduğunu, bir ülkenin tüm gelişmişliğinin altyapısının matematik üzerine kurulu olduğunu onlara ispatlamamız lazım.

Ve işte benim önerim; Onları hesap kitap, ölçüm yapılan yerlere götürüp neyin ne için nasıl hesaplandığını göstermek. Orada bulunan o hesapları yapan kişilerle tanıştırıp ortam içindeki hareketi ve hayatı gösterip çalışmalara tanık olmalarını sağlamak.

Sadece duyarak yaşayabilseydik, doğa bizlere göz vermeye gerek duymazdı... Bazen çocukların saatlerce dinleyip anlayamadığı bir şeyi görerek öğrendiklerinde hemencecik kavradıklarına siz de şahit olmuşsunuzdur. Her şey gösterilebilir ve öğretilebilir olduğuna göre; matematik niye gösterilerek öğretilmesin?

Matematik öğretmenleri, pedagoglar ve diğer eğitmenler alacakları kararlarla bu örnek derslerin sayısını (5-10 yılda kaç ders yapılabilirse artık) tespit edip neler yapılabileceğini belirlesin...

Bu işle ilgili kişiler bunların benzeri 1000 adet örnek çıkartsın ve uygulasın. İlkokuldan liseye kadar bir nesil bu şekilde matematik eğitimi alsın, bakalım çocuklarımız nasıl zehir gibi oluyor...

İşte size benden on ayrı ders örneği...

1- Bir arabanın tekerleğine ne kadar hava basılır? Bu lastik hangi kalınlıkta ve hacimde olursa en idealidir? (Bir atölyede bunu ölçüp biçip, tahtaya yazıp herkese göstere göstere hesaplamak lazım...)

2- Bir heykel yaparken boyuna ve şekline göre kullanılan malzemeyi hesaplarsak, ağırlığı ne olur? Bu heykeli kaldırmak için hangi yöntemler kullanılabilir ve hangi yöntemle en az sayıda insana gerek duyarız? (Bunu da yine bir atölyede hep birlikte bir heykel yapıp tek tek hesaplayıp göstermek lazım.)

3- Örnek olarak ele alacağımız bir binayı komple camla kaplamak için kaç metrekare cam gereklidir? Bu kadar cam üretmek için ne kadar kumdan ne kadar silisyum üretmeliyiz? (Çevrede bir bina bulup hep birlikte ölçüp –kafaya da inşaatlarda güvenlik için takılan baret’lerden takıp iyice havaya girerek- sonra cam üreten bir fabrikaya gidip neyin ne olduğunu gösterip hesaplamalar için uzmanlardan açıklama alarak tek tek göstermek gerekiyor)

4- Bir film yapılırken kapalı mekânlarda ışık ölçümü nasıl yapılır, hangi fon renkler hakimken hangi türde ışık kullanılır ve bu yapay ışıklandırma için ışığın gücünü nasıl ölçeriz yansımaları nasıl hesaplarız, doğru ışıklandırma hangi açılarla yapılır. (Bu işin uzmanını bulup uygulamalı olarak sette her şeyi gösterip hesaplayıp uygulamalı olarak çocuklara öğretmek gerekir.)

5- Bir otobüsle şehirler arası yolculuk yaparken, araca uygulanan hız ile kaç saatte kaç km. gidiliyor? Kaç km. de ne kadar yakıt tüketiliyor? Aracın motor gücü ve tüketim performansı ile en iyi kullanım şartları nelerdir? Bu durumda en az kaç yolcu kaç liradan taşınmalıdır ki otobüs işletmeciliği yapan şahıs kâr etsin? (Çocukları alıp otobüsle geziye çıkarırız, hep beraber piknik yapıp piknik sırasında bunları hem uzmanından hem o işi yapanından dinleyip o günü açıkhavada ders yaparak ve bunları inceleyerek geçiririz.)

6- Bir gazete baskı makinesi yılda ne kadar gazete basıyor? Ne kadar kağıt harcıyor? Bu kadar kağıt için yüzde kaç atık kağıt, yüzde kaç gerçek kağıt kullanılıyor? Bu kağıtlar için yılda kaç ağaç tüketiliyor? Bu kadar ağaç ne kadar oksijen üretiyor? Basılan gazeteyle; aklı bilgisi, görüşü gelişen insanlar hiç gazete okumayanlardan daha akıllı olup da bozulan çevreye ait iyileştirme ve gelişmelerde daha etkili olabiliyor mu? Bu güne kadar bir gazete hiç basılmamış olsaydı (her hangi bir gazete ismi örnek alınır) ne kadar kağıt kullanılmamış, dolayısıyla ne kadar ağaç kesilmemiş olurdu diye hesap yapsak o kadar ağaç ülkemizin yüzde kaçını kaplardı? (çocuklar büyük bir gazetenin matbaasına götürülür orada bir alan tespit edilip tüm bu hesaplar yerinde görülür ve uzman bir matbaacı ile bir de orman mühendisinden yardım istenir...)

7- Büyüklerime danışarak, her gece evdeki tüm elektrikli aletleri fişten çeksem bir ay boyunca genel ortalama elektrik harcamamızda ne kadar tasarruf yaparım? Sadece bu tasarrufla kazanılan parayı (eski fatura ile yenisi arasındaki farkı) aileme söylesem bana açılan bir hesaba yatırsam. Orta okul ve lise boyunca bunu yapsam, lise bitince yurtdışında bir yıllık bir yabancı dil eğitimi alacak kadar para biriktirebilir miyim? (Aile ile oturup konuşulacağı gibi elektrikli aletlerin tüketim miktarları ve sayısı belirlenip okulda ortalama bir hesap da çıkarılabilir)

8- Yerçekimi karşısında ne kadarlık bir güç uygulamak gerekir ki bir tonluk bir uzay aracı atmosferin en üst katına çıkabilsin? Atmosferi aşmadan önce hangi hesaplarla dünyanın ve diğer gezegenlerin dönüşü, birbirleriyle aralarındaki mesafelerin ölçümü yapılmalı ki biz uzaya çıkınca düşündüğümüz noktada bulunalım? (Basit hesaplarla deney merkezi gibi bir ortamda -uygulamalı bir şekilde örnek maketlerle- hesaplamalar yapılabileceği gibi, çocuklar; ilgili alanların eğitimini veren üniversitelerin ilgili bölümlerinde de bunları çalışıp uzmanların anlatımıyla konuyu basit şekliyle öğrenebilir.)

9- Çizmeler giyilir, erkeklere şapka, kızlara şalvar gibi folklorik kıyafetler (tabii ki isteyenlere) giydirilir... Otobüse atlanır ve en yakın bölgede büyükçe bir tarlaya gidilip ölçüp biçilir... Ondan sonra başlanır hesap yapmaya; Bu tarlaya ne ekebiliriz, neler yetişir? Ne yetiştirirsek bize kaça mâl olur ve tüm masraflar çıkınca kaç lira kazanırız. Yarısını böyle öbür yarısını şöyle yapsak ne olur? Hangisinde daha çok işçilik var? Hangi yıl hangi sektörde neye ihtiyaç var? Tarlaya ne ekersek daha kıymetli bir ürün elde ederiz? Bütün bunlar bir iki ziraat mühendisi ile ortak ders yapıp öğrenilebilir.

10- Bir yılda ithal ilaca ne kadar para veriliyor? Bunların içinde bizim yapabileceklerimiz, formülü belli olanların yüzdesi kaçtır? Bunları üretmek için ne kadar masrafla bir fabrika kurulabilir? Bu fabrikayı kurmak için kredi alınırsa geri öderken ne kadar ödenir? Bizim fabrikamızdaki kapasite nasıl belirlenecek ne alıp ne üreteceğiz masraflar ortalama olarak fiyatlar nedir? Kimlerle anlaşma yapabiliriz, kime hangi ilacı kaç liradan verirsek yılda kaç lira kazanır, ülkemize ne kadar kazandırırız? (Çocuklar bu sefer bir ilaç fabrikasını gezdikten sonra oraya ait toplantı salonunda, bütün bunları en baştan yavaş yavaş sırayla anlatan öğreten bir hesap uzmanınıyla birlikte çözmeye çalışırlar)