22 Ekim 2008

Kedileri öldüren ortaçağ Avrupalılarının "Kara ölüm"ü

Veba’nın bir dönem bütün Avrupa’yı baştan aşağı yok ettiğini bilmeyen yoktur ama işin içinde şöyle acayip ayrıntılar da varmış...

Veba ilk olarak Avrupa’da değil Çin’de ortaya çıkmış (o zamanki ticaret yollarıyla da) oradan Hindistan ve Orta Doğu'ya oradan da Avrupa’ya kadar yayılmış...

Hastalık karşısında insanlar tamamen çaresiz kalmışlar, bulaştığı insan çok kısa bir süre içinde acı çekerek ölüyormuş. Bundan yararlanmak isteyenler de olmuş ve hatta Cenevizlilere yapılan bir saldırıda mancınıkla “Vebalı cesetler” fırlatılıp şehir ele geçirilmeye çalışılmış...

Hastalık, mikrobu alan kişinin derisinde morarma ve kararmalara sebep olduğu için hastaların görünümünden etkilenip “Kara ölüm” olarak adlandırılmış... (Kandaki oksijen oranıyla ilgili (solunum ve dolaşım sorunu sonucu) deride kararmalar oluyormuş).

Milyonlarca insan tüm korunmalara rağmen hızlıca bir şekilde ölmeye devam ederken bunu tanrının bir cezası olarak görenler de sorumluları bulup tek tek yok etmeye başlamış...

Tek başına yaşayan yaşlı insanları hastalık yayılmasın diye tek tek ortadan kaldırırken “Cadı”ların varlığına inanılan bir dönemde gece gözleri parlayan kedilerin kılık değiştirmiş cadılar olduğunu düşünenler neredeyse buldukları bütün kedileri öldürmüşler...

Ama bununla birlikte çok büyük bir yanlış yapmışlar.

Çünkü kediler, hastalığı yayan (ve o zaman her yerde olan) farelerin en büyük düşmanıydı ve Avrupalılar bunu düşünmeden bütün kedileri ortadan kaldırarak hastalığın daha da rahat yayılmasını sağlayacak büyük bir hata yapmış olmuşlar...

14. yüzyılda Avrupa’daki nüfusun üçte birinden fazlasını yok eden Veba tam 5 kez tekrar tekrar yayılmış...

(Buraya kadar olan konuyu daha önceki bildiride yazdığım “Araştırma serisi, no: 26”dan özetleyerek aktardım.)

(Küçük bir not: Veba mikrobunu fareler taşıyormuş gibi görünse de aslında farelerin üzerindeki pireler taşıyorlar aynı zamanda güvercinler de pire taşıyıcıları olarak bu şekilde tehlikelidir. Bu bana başka benzer bir şeyi de hatırlattı; Kanamalı Kırım Kongo hastalığını taşıyan kenelerin kendileri de aslında bir şey yapmıyor, esasında kenenin çenesine tutunan başka bir parazit bu hastalığı yayıyor ama bizler genel olarak bu hastalığı kenenin kendisine bağlıyoruz.)