21 Kasım 2008

gönüllü olarak ölüm orucu yapan Dr. Stark

Okuyup kenara not aldıklarımı yazmaya devam ediyorum, bazı günler işlerimin yoğunluğundan hiç fırsat bulamazken bazen de böyle bir günde 4-5 gönderi yazmış oluyorum. Bu düzensizliği önemsemeden karelidefteri düzenli olarak takip edenlere teşekkür ederim...

İşte yine aldığım ilginç notlardan biri...

1700’lerde, beslenmeyle ilgili modern tıbbi bilgiler neredeyse hiç yokmuş ve bilinenler ise tam anlamıyla batıl inanç sayılabilecek kadar günümüzdeki modern tıp bilgilerinden uzakmış...

(insanların yiyecek maddelerini çok eski zamanlardan gelen bilgilerin ışığında değerlendirerek besinlerin hava, ateş, toprak ve sudan oluştuğunu düşündüğü zamanlar...)

işte daha o zamanlarda Dr. William Stark beslenme, sindirim ve sağlıklı perhizler (günümüzdeki deyimle diyet) üzerinde çalışmalar yapmaya başlamış.

Dr. Stark, sağlığa uygun bir perhizin mantıklı bir temele dayandırılabileceğini ortaya koyarak beslenmeyi “bilimsel bir şekilde” ele alan ilk tıp adamı olma özelliğiyle birlikte hayatını da bu alanda deneyler yaparken kaybetmiş...

Bir meslektaşı (Dr. B. Franklin) Dr. Stark'a matbaada işçi olarak çalıştığı yıllarda, bir keresinde iki hafta boyunca günde yaklaşık yarım kilo ekmek ve sudan başka bir şey tüketmemesine rağmen kendisini çok sağlıklı ve dinç hissettiğini söylemiş...

Bundan yola çıkarak Dr. Stark da benzer bir diyeti kendi üzerinde uygulamayı düşünmüş ve on hafta boyunca sadece ekmek, su ve çok çok az şeker tüketmiş...

Tabii ki sonuç, arkadaşı Dr. Franklin’in elde ettiği sonuçtan çok daha farklıymış.

Dr. Stark kendini halsiz ve hasta hissetmesinden başka C vitamini eksikliğine bağlı olarak ayrıca iskorbüt hastalığına da yakalanmış. (TDK, iskorbit olarak bildiğim hastalık ismi için iskorbüt’ün doğru olduğunu söylüyor, böyle yazıp yine iskorbit olarak okuma eğilimindeyim.)

Dr. Stark, normal beslenme düzenine geçince sağlığına kavuşmuş ama daha sonradan yağ, un, su karışımından oluşan bir lapayla bir ay daha deneme yapmış ardından da sadece peynir, ekmek ve baldan oluşan katı bir diyeti uygularken hayatını kaybetmiş...

Bugün hemen hemen herkesin bildiği “besinlerin çeşitliği ile içeriklerinin insan sağlığı üzerindeki etkileri”nin bilimsel olarak araştırılması için hayatını feda eden Dr. William Stark gerçekten insanlık için hayatını kaybetmeyi göze alabilecek kadar cesurmuş.

(Dr. William Stark için daha ayrıntılı bilgi ve diğer deneyleri hakkında şuradaki İngilizce sayfaya bakabilirsiniz)

(Stephen Leacock Literary Lapses)