27 Kasım 2008

çocuklarda dikkat fazlalığı :)

“Amaaan çocuk işte ne anlayacak...” demeyin. Kesinlikle, ne yaparsanız yapın bir şekilde kendilerine göre bir mantıkla değerlendiriyor olsalar da her şeyi farkediyorlar...

Çocukların çevrelerinde olup bitenlere büyüklerden daha fazla dikkat ettiklerini gösteren basit ama ilginç bir deney...

Uygun bir yer seçtikten sonra (mesela bir evin penceresi) deneyi yapacak kişi bir ışık kaynağı alıp (mesela bir aynadan gelen yansımayı kullanabilirsiniz) sokakta belirlediği yerden geçenlerin önüne bu kaynaktan bir ışık düşürüyor...

Diyelim ki kaldırımda yürüyenlerin önüne tutulan bu ışık, kaldırımda belirlediğimiz bir mesafe için o kişinin önünde hareket ettiriliyor. (diyelim bu mesafe elektrik direği ile çöp kutusu hizasındaki kaldırım boyunca, yaklaşık onbeş metre olsun).

Yoldan, daha doğrusu kaldırımdan yürüyerek geçenlerden beklediğimiz şey; belli bir aralıkta önlerinden giden (yere yansıtılan) bu ışığı görmeleri.

Eğer denek, ışık kaynağını araştırmak için sağa sola bakarsa onun için (daha önceden yaptığımız çizelgede) “evet”i ışığı hiç farketmezse “hayır”ı işaretliyoruz...

Bir de ek olarak denekleri “Büyük, yetişkin insanlar”, “Gençler” ve “Çocuklar” olarak üç gruba ayırıyoruz...

Bu deney sonunda “Büyük, yetişkin insanlar” ile “Çocuklar” arasında “evet” işareti oranındaki fark öylesine büyükmüş ki bunu istatistik ve olasılık (chi kare) hesaplamalarıyla gösterdiklerinde oran “onbinde bir” rastlantıyı işaret ediyormuş...

(Bu yazıda bahsettiğim deney; Sosyal Bilimler Toplum ve Birey Araştırmaları konularında uzman olan, “The Psychology of Optimal Experience” ve benzeri birkaç kitabın yazarı, İş Yönetimi Profesörü Mihaly Csikszentmihalyi’nin “Sayıların Güvenerliği” isimli çalışmasındaki bir bölümde anlatılmaktadır...)