26 Kasım 2008

pek bilinmeyen ikinci deney...

Telepati ile ilgili deneyler küçüklüğümden beri ilgimi çekmiştir ama neredeyse yapılan deneylerde elde edilen sonuçların hiçbirine de güvenememişimdir...

Niyeyse bu tip şeylerin bilimsel olarak ispatı olmadan inandırıcılığının da bulunmadığını düşünmeye eğilimliyim... Bu eğilimimin ne derece doğru bir yaklaşım olduğunu bilemiyorum ama bilimsellikten kastım; bir kez anlatılan bir olgunun, bağımsız bir laboratuvarda tekrar denenmesinden sonra aynı sonucu elde etmesi gerekliliğini düşünmem neden olarak gösterilebilir...

İşte bu tip telepatik gücün varlığını ispata çalışan bir deney sonrasında benim gibi düşünen birileri deneyi tekrarlamış ve aynı sonuca ulaşamayınca konu yine tartışmalar içinde havada kalmış...

Okuduğum konularda araştırılacak kadar ilginç olan telepatik güce sahip olan kişiler ikinci ya da üçüncü kez gözlem altına alınarak aynı deneyleri yaptıklarında sahip olduklarını iddia ettikleri güçlerde ne yazık ki(!) azalma olmuş...

Okuduğum bir kitapta bu fikrimi destekleyen bir konu ilgimi çekti ama anlatılan deneyi ve ardından (yine aynı kişinin daha güvenli bir şekilde) bu deneyi doğrulamak için yaptığı ikinci deneyi de okuyunca (ki bu ikinci deneyden bilerek pek fazla bahsedilmediğini öğrenince) konuyu buraya da aktarmak istedim...

Özetleyerek anlatmaya başlayayım;

Ina Jephson tarafından bir deney yapılmış.

Deneye göre 240 ayrı denek kendi evinde bir iskâmbil kağıdı destesinden bir kağıt çekecek ve bakmadan kağıdın ne olduğunu tahmin edip bir yere not edecekmiş... Bu işlemi 5 kez tekrar ettikten sonra da sonuçları deney yapan Ina Jephson’a bildirecekmiş... (yani 5 kağıt çektim şu tahminleri yaptım ve 5 kağıttan 2 tanesini bildim gibi)...

Jephson kendisine ulaşan sonuçlara baktığı zaman; normal olasılık hesaplarına göre olması gerekenden daha fazla “doğru tahminde bulunma”yla karşılaştığını görmüş...

Telepatik güç diye bir kavramın var olduğuna dair izlenimleri yaymaya çalışan (telepatik güç üzerine yazılmış neredeyse tüm kitaplarda) bu deneye oldukça fazla yer verilir... Fakat daha sonra Jephson tarafından yapılan ikinci bir deneyin ayrıntıları hiçbir kitapta (hemen hemen) yer almaz...

Evet Jephson yaptığı deneyden şüphe duyup birkaç yıl sonra tekrar bir deney daha yapmış...

Bu sefer 240 farklı deneğe posta yoluyla içinde 5 adet iskâmbil kağıdı olduğu söylenen kapalı (ve dışardan yapılacak, ışığa tutma vs gibi işlemlerle içi görünmeyen) bir zarf gönderip kağıtları tahmin etmeleri istenmiş... Sonuçlar kesinlikle ilk deneyden çok uzak olup tamamen olumsuzmuş... Jephson bunu ilk deneyde görev alan deneklerin herhangi bir gözlemci olmadan kendi evlerinde yapmalarına ve sonuçları deneklerin kendi isteğiyle çarpıtmasına bağlıyor...

Bu ve benzer deneylerde hemen hemen hep aynı sonuçlar elde ediliyor, denekler serbest bırakıldıkları zaman sonuçlar “telepatik güç” denen olguyu ortaya sonuçlarıyla koyarken, gözlem altında ve hileleri gözönünde bulundurarak yapılan deneylerde aynı başarı elde edilemiyor...

Bir şeyin “bilim ya da değil, ne olursa olsun” her şeyden önce gerçek olması için yapılacak işlem itibariyle başka bir yerde başka biri tarafından yapıldığında da aynı sonuçları vermesi gerekiyor. O yüzden bilim, parapsikolojik olayları gerçek olarak kabul etmiyor...

Şu ana kadar bunun tersini ispat edebilen bir insan da henüz olmamıştır...