07 Kasım 2008

Potemkin panoları

Sayın İlber Ortaylı’nın çeşitli köşe yazılarından derlenmiş “Kırk Ambar” isimli kitabını buldum ve bir solukta bitirdim...

(Kitaba alınan her konu için ayrı bir araştırma yapılıp ayrı bir kitap yazılabilir, her bir konu o kadar ilginç ve önemli, herkese tavsiye ederim...)

Kenara not aldığım, benim ilgimi çeken küçük bir ayrıntıyı buraya da aktarmak istedim...

İşte size kitaptaki ilgili bölümden çok kısa bir özet:

Avusturya İmparatoru II. Joseph resmi bir görüşme için Rusya’yı ziyaret edecektir...

Çariçe II. Katherina bu ziyaret için emrindeki Mareşal Potemkin’i görevlendirmiştir.

Çariçe, Avusturya İmparatoru için görkemli bir karşılama töreni hazırlatmayı düşünmektedir. Tören düzenlemek kolaydır ama yol boyunca geçilecek yerleri ihtişamlı, modern ve refah göstermek oldukça zor, masraflı ve zaman isteyen bir iştir...

Mareşal Potemkin burada devreye girerek; İmparator II Joseph’in geçeceği yol üzerindeki köyleri düzenleme işini “Boş yerlere, üzerine resimler yapılmış panolardan ‘aslında var olmayan’ sahte köyler inşa ederek...”kısa yoldan halleder.

Uzaktan bakınca sahteliği pek de anlaşılmayan bu panolarla Potemkin, kırsal alanın bazı bölümlerini cicili bicili bir tiyatro sahnesine çevirmiş.

Hatta ve hatta bu panoları daha da gerçekçi kılmak için çevre köylerden bin kadar köylü toplamışlar ve sonra da köylüleri güzelce giydirip panolardaki sahte evlerin kapısına penceresine yerleştirmişler...

Tarihin gizli kapaklı ve pek bilinmeyen bu tipteki gerçek öykülerine bayılıyorum... Bizlere aktardığı için Sayın İlber Ortaylı’ya da teşekkür ediyorum...