01 Aralık 2008

parmak izi bırakmayan müzik aleti...

Rus Fizikçi Leon Theremin 1919 yılında icadettiği ve kendi ismini verdiği müzik aleti “Theremin’i Lenin’e sunmuş ve Lenin de bu aletten çok etkilenip bu garip müzik aletini çalmayı öğrenmek istemiş...

Evet garip bir müzik aleti diyorum çünkü Theremin gerçekten bilinen hiçbir müzik aletine benzemiyor. Her yeri kapalı bir kutu... Ne tuşu var ne teli... Müzik aletinden ses çıkarmanız için sadece elinizi üstüne götürmeniz yeterli... Elektrikle çalışan bu müzik aleti tüm elektronik müzik aletlerinin atası sayılabilir.

Theremin’in iki yanında biri yatay biri dikey iki anten bulunuyor ve elinizi kutunun üzerine götürdüğünüzde (hiç dokunmamanıza rağmen) bu iki anten elinizi hissedip belirli bir ses (keman sesi ile insan sesi arasında bir ses olduğu söyleniyor) çıkarıyor...

(80’lerde Theremin’in bir hayli gelişmiş olanının üzerine ışık efektleri yerleştiren ve müziği görsel bir sunuma dönüştüren Jean Michel Jarre, New Age türünün tanınmasında büyük bir rol oynamıştı... Meğerse adamın kullandığı teknoloji neredeyse 100 yıllıkmış :) )

Lenin de bu aletin yarattığı etkinin farkına varmış olacak ki bu aleti çalmayı öğrenmenin dışında gereken yerlerde bulunması için Leon Theremin’e 600 adet sipariş vermiş ayrıca Lenin Rusların müzik aleti teknolojisini gösteriye dönüştürmek istediği için her türlü fuara katılımı destekleyerek bir de Avrupa turu düzenlemiş...

Jaron Lanier’in “Gerçeklikler Arasında Bir Çocukluk” isimli yazısında arada bir yerde Theremin’in kullanımı ve çalışma şekliyle ilgili verdiği bilgiler içinde; “hiçbir şeye dokunmuyorsunuz, onu çalmak insana sanal bir dünyayla ilişki halindeymiş duygusu veriyor.” cümlesini görünce dokunmadan çalınan bir müzik aletinin (Her ne kadar 80’lerden Jean Michel Jarre Oksijen albümüyle aklımda kalmış olsa da...) nasıl olabileceğini merak ettim. Ortaya böyle bir yazı çıktı... Acaba biraz uğraşsam ben de yapabilir miyim diye düşünmedim değil :)