15 Aralık 2008

Zeitgeist [film]




Din, terörizm, savaş, ekonomik kriz, toplumsal yapılanma, silah tüccarları ve insanları yönetip birleşik bir dünya devleti kurma planı olan perde arkası yöneticiler...

Zeitgeist (zamanın ruhu) isimli belgesel, bu konuları başka bir bakış açısıyla değerlendiren, fazla görsel içerik sunma derdi olmadan sadece düşündüğünü iletmek için hızlı bir şekilde aktarım yapmaya çalışıyor...

Zeitgeist, Mısır Krallığı ve öncesinden gelen yönetici sınıfların dinle ilişkisi ile başlayan kurumsal din kavramını, Yahudilik ve Hristiyanlığın nasıl kendine göre yorumlayıp bu dinleri pagan dinlerden uyarladığıyla başlıyor...

İnsanları bir arada tutarak daha iyi yönetebilmek için başlarındaki yöneticiye dini bir kimlik atayan devlet yapılarından, hükümetlerin elde ettiği güçle dini kurumları günümüz toplumlarında nasıl kullandığına kadar birçok farklı sosyolojik olguyu inceleyen belgeselde çok derin mevzular var.

Belgeseli İngilizce orijinal seslendirme ile birlikte Türkçe altyazı sayesinde takip ettim. Sıkı bir girişten sonra ne yazık ki birinci bölüm “Amerikan toplumunun alışık olduğu standart televizyon yayıncılık anlayışı” düzeyindeki görsel estetiğe uyarlandığı için izlemekten çok verilen bilgileri takip etmeye çalıştım.

Anlatma biçiminden çok anlatılanların üzerinde durmak zorunda kaldım. Yahudilik ve Hristiyanlık hakkındaki yorumlar ilgi çekici olsa da sonuçta içinde kendiliğinden bir bilinemezcilik barındıran bu tipteki konular ne derece böyle tartışılmalı bilemiyorum. Ama bu girişte, anlatılmak istenen şeyden çok “devlet, toplum ve yönetim ilişkisi”nin nasıl yerleşik düzene geçtiği vurgulanmak istenmiş...

Daha sonraki bölümlerde Amerikan siyasi yapısının nasıl işlediğine dair küçük örnekleri birleştirerek büyük resmi görmemizi sağlayacak çok ayrıntılı bilgiler var. (Ama aralara giren “Talkshow” tipine benzeyen grafik anlatımlı, konserve kahkaha efektli bölümler konu üzerinde yürüyen ciddi konunun görsel estetik yapısına zarar vermiş...)

Komplo teorisi sayılabilecek son bölüme girilirken asıl söylenmek istenen şeylerin toplamı olarak; Avrupa Birliği gibi Asya Birliği, Amerika Birliği ve Uzakdoğu Ülkeleri Birliği kurulup bunların da ileride tek yönetim tarafından tek bir elde toplanıp Dünya Devleti kurulacağı bilgisi veriliyor.

George Orwell’in meşhur bilimkurgu eseri “1984”ün daha kapsamlı bir açıklaması gibi olan belgesele bakınca akılda kalan şeyler mutlaka oluyor ve ben bunu daha önceden bir şekilde biliyordum dediğimiz şeylerin sayısı ise daha da fazla...

Amerikan hükümetinin kendine göre bir düşman yaratma çabalarının arkasında bu düşmana karşı yapılabilecek her türlü hareket için toplumun onayını alırken zorlanmamasının yattığını, ikiz kulelere yapılan saldırıların hükümet ve Amerikan derin devletinin arka plandan desteklendiği ya da bunları yapanlara göz yumulduğu, Amerikan Merkez Bankası’nın ABD devlet yapısının dışında bağımsız bir kurum olup bütün dünyayı ekonomik olarak elinde tuttuğu gibi bir sürü birbirine bağlı bilgi içeren Zeitgeist isimli belgesel birçok açıdan çok ilginç fikirlere sahip...

Anlatılanları doğru bulur ya da bulmazsınız, ilginizi çeker ya da çekmez, estetik anlatım öğelerinden yoksun bulunup sanatsal ve kültürel yapıya uyumsuz bir anlatım şekli deriz ya da demeyiz ama dünyadaki siyasal yapının arkasındaki güçleri anlamak için bir ön harita bilgisi veren Zeitgeist izlenilmesi gereken bir belgesel olarak arşivlerde yer almalı diye düşünüyorum.

Benim için bilinmeyen şok edici açıklamalar yoktu, siz de belgeseli seyrettiğinizde böyle düşünebilirsiniz ama aralardaki ayrıntılar hakkında bilgi sahibi olunca bildiklerimiz daha da bir pekişip daha da bir sağlam yapıya kavuşuyor.

Ki; “I. Dünya Savaşı sırasında Amerikalıların Almanlara uçak yakıtı temin ettiği”nden tutun da “doların üzerinde artık eskisi gibi ‘karşılığı altın olarak merkez bankasında bulunmaktadır’ yazmadığına kadar bilmediğim bir sürü şeyi de öğrenmeme sebep oldu...

Biraz anarşist yanı ağır basan bir yapım olsa da sanki son seçimlere göre düzenlenmiş ve bütün dünyayı kapsıyormuş gibi özellikle yön kaybı yaratmaya çalışarak (sanki öyle yapmıyormuş gibi görünmeye de çalışarak) tamamen George Bush’u hedef almış bir hava sezilmiyor da değil ama neyse artık...

Merak edenler;

http://www.zeitgeistmovie.com/dloads.htm
adresinden yasal olarak indirip diğer sitelerden de Türkçe altyazısını temin ederek izleyebilir...