27 Nisan 2009

da Vinci ve ağaç halkaları...

Hemen hemen herkes daha ilkokuldayken öğrenmiştir; Bir ağacı kesip de halkalarını sayarsan o ağacın kaç yaşında olduğunu bulursun.

Daha sonra, ağaçların dış görünümleri ile ilgili bir sürü şey öğrenmişizdir;

Ağaçlar, sıkışık orman içinde yanındaki ağaçların gölgesinden kurtulup daha fazla ışık almak için dallarını ve yapraklarını olabildiğince yukarıya uzatırlar.

Bir ağacın dış gövdesini (doğal ortamındaki şartları göz önünde bulundurarak) incelediğimizde; rüzgârın geldiği yöndeki dallarının diğer tarafına göre daha kısa olduğunu görebiliriz.

Yine, rüzgâr gelen tarafında ağaç kabuğundaki çatlakların daha fazla ve renginin koyu, gün boyu güneş alan kabuk kısmında ise çatlakların daha az ve renginin parlak olduğunu tespit edebiliriz.

Bir ağacın gövde kesitini incelediğimizde halkalar arasındaki uzaklık çok ise o yılın çok yağmurlu (ya da sulak) az ise kurak geçtiğini anlamamız da mümkündür...

Daha bir sürü bilgiyi bu yazıya eklemek mümkün. Bu konuyla ilgili araştırmalar yapan bilim dalına Dendrokronoloji deniliyor. Bu bilim dalını araştırarak daha fazla bilgi edinebilirsiniz.

Benim ilgimi çeken ve tüm bu bilgileri bana tekrar hatırlatan kişiyse "Leonardo da Vinci" oldu!

Leonardo da Vinci, Avrupa’daki ağaçları gözlemleyip inceleyince Kuzey yönünden gelen nemli rüzgârların, ağaçların “o yöne bakan tarafında” kabuğunu kalınlaştırdığını ve bu ağaçların kesitleri (yaş halkaları) incelenince Kuzey'e bakan taraflarında halkaların daha kalın olması gerektiğini söylemiş...

Da Vinci’nin bu tespitinden yaklaşık 400 yıl sonra, New York Ormancılık Komisyonu bir araştırma yapmış ve kesilen 700 ağacı incelemiş; Ağaçların %94’ünün yaş halkalarının Kuzey'e bakan tarafının daha kalın olduğu ispatlanmış...

(meraklısına not: Yüzyıllar önce bile hem Anadolu halkı hem Amerikan yerlileri bu bilgilere sahipmiş...)