20 Nisan 2009

düğüm çare olur mu?


“Spontaneous knotting of an agitated string” (dış etkiyle rastgele düğüm olan ipler) gibi karışık bir deney konusu var :)

Deneyin ismi biraz karışık gibi görünse de yapılması çok basit; bir ipi kutuya koyup sallıyorsunuz ve sonrasında açıp bakıyorsunuz ki ip düğüm olmuş :)

Tabii ki bu böyle basit görünüyor ama aslında araştırılan şey çok daha karışık...

California Üniversitesi’nden Fizikçi Douglas E. Smith ve Dorian M. Raymer bu konuyu araştırıp tam 3415 kez bu ip deneyini yapmışlar ve 120 değişik düğüm çeşidi tespit etmişler. (çalışmalarının ingilizce raporunu pdf olarak indirmek için buraya tıklayınız)

Bu deneylerden elde ettikleri verileri de matematiksel modeller oluşturmak için kullanıyorlarmış...

İplerin çeşitli durumlarda düğümlenmeye meyilli olmasının nedenleri araştırılınca belki walkman’lerin kulaklık kablolarının niye kolayca düğüm olduğunu da çözeceklerdir ama bu iki fizikçinin esas amacı kendisi de uzun bir ipe benzeyen DNA sarmalını incelemekmiş...

DNA’nın ipliksi yapısının düğüm gibi sarmal olup çözülmesinde devreye giren çeşitli kimyasallar söz konusudur... İşte bu iki bilimadamı da bu moleküler düğümlerin nasıl oluştuğunu araştırıyorlarmış.

Amaç DNA zincirlerindeki düğümlerin açıklanması ama; bilimadamları bu çalışmalar sonunda geliştirecekleri modeller sayesinde, anne karnındaki bebeğin göbek kordonu düğümlenmelerini de çözmeye yardımcı olabileceklerini düşünüyorlar...