01 Eylül 2009

Etz limon – lemon tree – limon ağacı [film]

Batı Şeria’da İsrail tarafından yapılan güvenlik duvarının geçtiği “Yeşil hat”tın tam üzerinde bir limon bahçesi...

Ve bu bahçenin iki tarafı...

Bir tarafta yeni taşınan İsrail Savunma Bakanı diğer tarafta geçimini babasından kalan limon bahçesinden sağlayan Selma (Salma)...

Savunma bakanı her nasılsa ve ne oluyorsa bu hat üzerine tam da limon bahçesinin yanına bir yere taşınıyor.

Bakanın güvenliğinden sorumlu ekip, (teröristlerin saklanmasına müsait olduğu gerekçesiyle) limon bahçesindeki tüm ağaçların kesilmesini istiyor ve filmde burada başlıyor...

Babasından kalan limon ağaçlarını kestirmek istemeyen Selma bir avukat bulup karşı dava açarak gündeme oturunca da işler karışıyor.

Senaryosunu Filistinli gazeteci Suha Arraf’ın yazdığı filmin yönetmenliğini İsrailli Eran Riklis yapmış...

İsrail, Filistin ortak yapımı olan bu film her ne kadar iki tarafı da objektif bir bakış açısıyla değerlendiriyormuş gibi görünse de Filistinlilerin çektiklerini hemen hemen hiç yansıtmıyor.

Filme yüzeysel bakarsak vermek istediği şey;
İsrail halkı bir arada yaşama fikrine sıcak bakıyor ama Filistinliler de bu güne kadar olan biten yüzünden güvenlik önlemleri için istenilen bazı şeyleri yapmazsa bunun gerçekleşmesi zor...

Ama biraz daha sakin düşündüğümüzde;
Aslında İsrail’in biraz da paranoya yapıp kendi isteklerine uymayan her şeyi kendi dışına ittiğini ve “tartışma kendi istediğinin dışında bir yöne giderse” sorunu çözmek yerine konuya sırtını dönerek kendini kapalı toplumun alışılmış davranışlarına teslim ettiğini de görebiliyoruz...

Dostça, kardeşçe yaşamak çok kolay ama kim bunun için daha fazla fedakârlık yapmaya razı olacak? İsteklerinden vazgeçmek mi yoksa yaşananların acısını unutmak mı daha büyük fedakârlık gerektiriyor?

Film, kitap akışı mantığında yavaş yavaş açılarak ilerlerken anlatmak istediğini anlatıp vermek istediği mesajla birlikte her iki tarafa da eleştirisini yapıyor...

Tabii ki limon bahçesi ve Selma birer sembol ve bu semboller/simgeler üzerinden “barış, kardeşlik, bir arada yaşama” gibi şeylerin yeniden gözden geçirilmesi amaçlanıyor...

Filmde beğenmediğim en önemli şey gereksiz ayrıntıların işin içine katılması oldu... Ana konu iki taraf arasında geçerken ne diye işin içine ille de zorunluymuş ya da konuyu ilgilendiriyormuş gibi aşk meşk sokarlar bilmem.

Yani oradaki insan hiç kimseye aşık olmasa kimseyle yatıp kalkmasa ya da önüne gelenle yatıyor olsa anlatmaya çalıştığınız konuya göre haklı veya haksız olması değişecek mi? HAYIR!

E o zaman ne diye gereksiz yere filmi sağa sola çekip gereksiz ayrıntıların üzerinde duruyorsunuz... neyse, aslında bunların da nedenleri yok değil; güya tarafların yaşam tarzlarını ve anlayış, görgü, gelenek gibi hayata bakışlarını etkileyen tutum ve davranışlarını da seyirciye yansıtıp filmi yönlendiren ana karakterlerin modern dünyanın neresinde durduğunu gösterecekler...

Amaç; bilinçaltına “yani bunlar da çok ilkeller kardeşim bazı şeyleri de hakediyorlar yani, günümüz modern dünyasından uzaklar...” fikrini yerleştirmek.

Ama öyle bakacak olursak Savunma bakanının davranışlarına neden olarak gösterilen;
Devlet bazı iyi yönde gelişmeler sağlanmasını istese bile birinci amacı “hayatta kalmamızı sağlamak” olan ordu yüzünden (güvenlik amacıyla siyaseti yönlendirmek zorunda olduğu için) politikacıların ve iyi niyetli hükümet görevlilerin eli kolu bağlı kalıyor savunması da bütün filmi kaplayan koca bir bahane...

Neyse filmin siyasi amacında bu kadar saldırgan ve bilinçli olmadığını düşünüyorum ama insanın aklına gelmiyor da değil...

Film çekildiği mekânlarıyla kendi ortamını doğal olarak yansıtabilmiş, oyuncular iyi sayılır, bir iki yerde amatörlerin bile yapmayacağı montaj hatalarını ve filmin ilk çeyreğindeki seslendirmedeki soğukluğu gözardı edersek seyredilebilir bir film olmuş...

Tamam asla “Çok iyi bir film” değil ama fena da sayılmaz. En azından çok sınırlı da olsa iç mekânlar olarak Batı Şeria’yı görmek için bir fırsat olabilir... Ben seyrettiğim için pişman olmadım ve hoşunuza gidebileceğini düşündüğüm için bulursanız, rastlarsanız seyredilebilir diyorum...

(Açık saçık ya da [savunma bakanının karısının, bahçeden Selma kendisine baktığında evinin perdelerini kadının yüzüne kapatmasını saymazsak] şiddet içeren sahneleri yok o yüzden ailecek de seyredilebilir...)

Filmin imdb sayfasından oyuncu listesi ve diğer ayrıntılara ulaşabileceğiniz gibi yapımın resmi internet sitesine de bakabilirsiniz...