11 Eylül 2009

gülün bakalım :)


Kahkaha efektleriyle ilk olarak 80’li yıllarda TRT’de oynatılan dizilerde karşılaştık ve garipsedik ama sonra (alışabildiğimiz kadar) alıştık...

Zamanında konuyla ilgili bilimsel olarak incelenmiş bir iki yazı çarpmıştı gözüme...

Yapılan araştırmalarda görülmüş ki;
İnsanlar gülünecek şeylere, yanında başkaları varken ve diğer insanlar gülerken (tek başlarına oldukları zamanlardakinden) daha fazla gülüyorlarmış.

Amerikan komedi dizilerinde her epsrinin ardından gülme efekti vermelerinin (gerçek) nedeni de buymuş...

Yani, evde tek başına televizyon seyredenleri psikolojik olarak havaya sokarak gülmesini (bilinçaltında kalabalık bir ortamdaymış gibi davranmasını) sağlamaya çalışıyorlarmış.

Bir yere kadar tamam... Anlayışla karşılıyorum. (bizdeki yerli dizilerde, stand-up programlarında gereksiz yere kullanılıp “yapım”ı basitleştirdiğini, bundan hemen hemen herkesin rahatsız olduğunu söylememe gerek yok.)

[hele hele bir de son dönem ne kadar reklam varsa neredeyse hepsinde (ve konuyla hiç alakasız bir şekilde) gülerek konuşma şekli var ki duyunca sinirlerim tepeme çıkıyor. Komik bir fıkranın sonunda gülerek beğendiğiniz bir yeri (gülerken zorunlu olarak sahip olduğunuz o komik ses tonuyla) arkadaşınıza söylersiniz ya hani “adam da bir de böyle böyle dememiş mi...” vs. gibi... aynen o şekilde reklamlarda konuşan tipler var...
İyimser, güzel, neşeli, canlı, güleryüzlü, çekici bir şey havası yaratıp kandırmak için resmen bilinçaltına saldırıyorlar]
“Bilmemne bankası faiz oranları diğer bankaları bile harekete geçirdi.” diyor konuşan kişi mesela... ama sanki öyle bir vurgu ve sesle gülerek söylüyor ki “Hay allah kahretmesin ben ne bileyim yanlışlıkla köpeğin mamasını koymuşuz önüne” diyerek komik bir hatırasını anlatıyor...

Neyse konu dağılmadan geri döneyim...

Şimdi, bunlar böyle gülme efekti ile komedi dizilerinde belirli yerlerde gülmenin etkisini arttırmak istiyorlar ya, ben de çok merak ettim;

Acaba, aynı şekilde ağlayıp üzülen, içinde bulunduğu durum yüzünden acınması gereken insanlarla ilgili bir dizide müziğin arasına şöyle hafiften hafiften bir ağlama sesi de koysalar etkisi nasıl olur?

(Bazı romantik şarkıların fonuna ‘arka planda’ eklenmiş belli frekansların dinleyicide daha üzüntülü ve bunalımlı bir hava yarattığı, sonuçta o şarkının daha fazla duygusal bir etkiye sahip olduğu bilimsel araştırmalara da konu olmuştu...)

Sonuçta aklıma gelen şey şu;
Gülme efekti var da ağlama efekti niye yok?
Biliyorum, ağlatmak kolay güldürmek zor ama... İnsanlar nerede ağlayacaklarını biliyorlar da nerede güleceklerini mi bilmiyorlar?

Yoksa ne olursa olsun üzücü bir sahne yerini nasıl olsa buluyor ve istenilen etkiyi bırakıyor da sadece gülmemiz gerektiği zamanlar mı başkasının desteğine ihtiyaç duyuluyor?