03 Eylül 2009

Tanyeri horozları

Yaşar Kemal’in “Bir ada hikâyesi” serisindeki 3. ve şimdilik son olan kitabı “Tanyeri horozları”nı bitirdim...

Kitap, serinin önceki iki kitabından daha yavaş bir anlatıma ve daha fazla tekrara sahipti. Bu yüzden daha önce yaptığım olumlu eleştirileri bu kitap için yapamayacağım. (Merak edenler daha önce aynı seriye ait iki kitap için yazdığım 1. ve 2. linke bakabilir.)

İlk iki kitaptaki heyecanı verememesinin dışında anlatımdaki durağanlaşma da dikkat çekici boyutlardaydı...

Adadaki günlük hayatın defalarca aynı şekilde tekrar tekrar anlatılması çok sıkıcıydı ama hemen hemen hiçbir kitabı bitirmeden bırakmadığım için sonuna kadar ısrarla okumayı sürdürdüm...

Genel olarak (birinci ve ikinci ciltte olduğu gibi) çeşitli etnik kökenli toplulukların cennet gibi yeryüzünde bir arada barışla mutluluk içinde yaşayabileceğinin vurgulandığı kitap bence edebi kalite olarak ilk iki kitabın seviyesini tutturamıyor...

Üçüncü ciltte ilk iki kitabın açılımının yapılmasını (konuların artık ütopik bir düşüncenin cisimleşmesi gibi gösterilen adayı aşıp) daha derin felsefelere girilmesini, tarihten az bilinen gerçeklerin aktarılmasını beklerken ilk iki cildin özeti gibi yazılmış üçüncü cilt beni pek memnun etmedi...

Kusura bakma Yaşar ağabey eğriye eğri doğruya doğru; bu şekilde bu kitabı değil 500 1500 sayfa olarak bile yazabilirdin... İnsanlar hiç durmadan yemek yiyip uyuyorlar, bütün adanın ağaçlarını kesip ısınıyorlar, herkes sadece kendi derdini tekrar edip duruyor ki neredeyse bütün sorunlar dertler ve roman kahramanlarının anlattığı bütün hikâyeler ilk iki cilttekiyle aynı...

Her ne kadar kötü olduğunu düşünmesem de “Tanyeri horozları” beklentimi karşılamadı...

Demek ki dünya gerçekten değişmiş ve gerçekten artık "halk için sanat" kavramı epey bir darbe almış olmalı bu kitaplar 30 yıl önce olsaydı siyasi söylemlerin edebi yaratıcılığı gölgelediğinin farkına bile varılmazdı...

Farklı etnik grupların birbirini düşman olarak görmesinin önüne geçmek için; "bütün savaşlarda bu ülke adına hepsinin bir arada düşmana karşı tek vücut halinde savaştığının vurgulanması" güzel bir şey tabii ki...

Hepimiz kardeşiz ama üç cilt boyunca en alt katmanda sadece bu anafikir olunca insan kendini onlar gibi düşünen cahil takımına yapılan bir bilinçlendirme yazısı okuyormuş gibi hissediyor. Yaşar Kemal gibi büyük bir ustadan çok daha yaratıcı edebi metinler beklerdim...

Hiç yorum yok: