08 Ekim 2009

su+tuz+buz

Hımmm... çok değişik bir şeymiş bu ve ilginçmiş dur bari yazayım dedim... yazıyorum :)

Bir tencereye su koyuyoruz... ocağın üzerine koyup kaynatmaya başlıyoruz... su fokur fokur kaynıyor...

Şimdi ikinci aşama olarak bir kavanoz alıp içine su koyuyoruz ve kapağını da kapatıyoruz...

Su dolu kavanozu, kaynamakta olan tenceredeki suyun içine (iple ya da telle bağlayıp) sarkıtıyoruz. (Kavanoz tencerenin dibine değmeyecek.)

Kaynayan su 100 derecelik bir ısıya sahipken yine de içine sarkıtılan bu kavanozdaki suyu kaynatamıyor.

Yani kavanozdaki su ile tenceredeki su ısı alışverişinde bulunuyorlar, kavanozdaki su da 100 dereceye ulaşıyor ama asla kaynamıyor... çok ilginç...

(çünkü tencerenin altından durmadan gelen ısı kavanoza ulaşamadan tencerenin içindeki su tarafından çekiliyor. Tenceredeki su 100 dereceye ulaşınca kaynama devam ediyor ama 100 dereceyi geçemiyor. Bu yüzden de kavanozdaki su “kaynayan suyla” temas etmesine rağmen kaynamıyor.)

Şimdi başka bir şey yapıp tenceredeki suyun içine tuz atıyoruz. Böylece suyun yoğunluğunu arttırmış ve ulaştığı 100 derecelik ısıyı da yükseltmeye başlamış oluyoruz... işte kavanozdaki suya artık 100 dereceden fazla bir ısı gelmeye başladı ve o da kaynamaya başladı...

Evet ilginçmiş dediğinizi duyar gibiyim ama bir de şuna bakın şimdi...

Yukarıdaki düzenek aynen kalsın... yine bir kavanoza (bu sefer yarısına kadar) su koyalım ve kapağını kapatalım. Bu kavanozu tencerede kaynayan tuzlu suya sokalım, kavanozdaki su kaynayınca dışarı alalım...

Kavanozu ters çevirip kaynamanın durmasını sağlayalım. Şimdi kavanoz orada öyle dururken üzerine tencereden bir cevze yardımıyla aldığımız kaynar suyu kavanozun üzerine dökelim.

Evet hiçbir şey olmadı, yani kaynar su kavanozdaki suyu kaynatmadı...

Hemen buzdolabına koşup bütün buzları alalım, bir sürahiye dolduralım üzerine de su koyalım... bu buzlu suyu kavanozun üzerine dökelim... bu kadar zaman geçmesine rağmen üzerine buzlu su dökülen kavanozdaki su kaynamaya başlayacak...

Evet kaynar suyun kaynatamadığı suyu buzlu su kaynatıyor...

(kavanoz içindeki buharlaşma sonucu yoğunlaşan hava kavanozun içindeki basıncı düşürüyor, düşük basınç altında bulunan su ise ani ısı değişikliğinde kolayca kaynamaya başlıyor.)

Garip ve ilginç bir deney serisini de böylelikle bitirmiş oluyoruz. Yaşınız küçükse sakın bu deneyleri büyüklerinizden yardım almadan yapmayın canınız çok yanar ve sizin kadar ben de üzülürüm sonra...