25 Aralık 2009

ilk fotoğraf ve telif hakları...


“Bilim Teknik” dergisinin bir makalesinde okudum [Bilim ve Sanat Etkileşimleri; Elektromanyetik Kuramı ve Modern Resim Sanatı] arada bir ayrıntıyı daha önce hiç duymamıştım, karelidefter’e de yazayım dedim.

Fotoğraf teknik olarak 1839’da icat edilmiş.

Fransız Kimyager Louis J. M. Daugerre tarafından geliştirilen tekniğin “telif hakları” Fransız Parlamentosu tarafından satın alınmış ve telif haklarına bağlı kalınmadan kullanılabilmesi için de tüm insanlığa hediye edilmiş...

Yani bir ülkenin millet meclisi kendi zaman dilimi içinde son teknoloji olan bir şeyin kullanımını yaygınlaştırmak için telif hakkını satın alıp herkesin kullanımına açıyor!

O zamanlar bile (taaa 1839 tam 170 yıl önce!!!) telif hakkı kavramının bulunması, sanat eserleri gibi bilimsel buluşların da telif hakları güvencesi altına alınmış olması apayrı bir konu... Avrupa’da bilim ve sanatın gelişmesine şaşırmamalı...

Bu şekilde düşünen insanları tebrik etmekten başka ne yapılabilir... Başka(!) bir ülkede olsaydı neler olurdu, bu işten pay almak için kim kimi vurup da olayı kan davasına dönüştürürdü düşünmek bile istemiyorum.

(Not: Sonradan internetten de baktım biraz ve başka bir detay daha buldum :) Daha erken dönemde aynı konu üzerine çalışma yapan Joseph Nicephore Niepce (o da Fransız) 1826’da “fotoğraf”ı bulmuş ama çalışmalarını yaptığı sırada çektiği ilk fotoğraf inanılmaz bir şekilde simsiyah çıkmış çünkü fotoğraf makinesinin lens kapağını açmayı unutmuş :) :) yukarıdaki fotoğraf, Joseph Nicephore Niepce tarafından 1826'da çekilen, bilinen ilk fotoğraf...)