31 Ağustos 2010

pour femme

Edebiyat ve yazıyla ilgili şeylere meraklı olduğum için hangi dilde olursa olsun kelimelerin açılımı ya da kökeni her zaman zihnimi kurcalamıştır.

Bir yerlere not aldığım şu konuyu yazmazsam aklımdan atamayacak gibiyim, yazıp kurtulayım bari :)

Parfüm kelimesinin Latince “Per fumum” sözcüklerinden evrilmiş olduğunu bir yerlerde okumuştum “Duman içinden”, “Dumandan çıkan”, “Uçucu buğu” gibi bir anlamı olduğunu da biliyorum ama “Pour femme” yani “Kadınlar için” anlamına olan yakınlığı da ilgimi çekiyordu :)

“Pour” sözcüğü Fransızca “...için” anlamına geliyor (İngilizce “For” gibi) ama Latince kökeninden kaynaklanan bir uçma, buharlaşma, dumandaki ara maddenin ayrıştırılması vs. gibi İngilizcede “Sıvıların içinden bir miktarın başka bir yere aktarılması” anlamında da kullanılıyor.

[Sanki bir yerde kaynayan bir şeyin dumanının borularla tüplerle başka bir yere aktarılıp tekrar sıvılaştırılıp ‘damıtılma’ işlemi yapılması gibi... (Ki bu da parfüm yapımında kullanılan en temel yöntem olan damıtmayı da hatırlatıyor.)]

Ama Pour kelimesini bu açıdan ele alırsak “şuraya biraz süt ekle” (oradan buraya aktar) ya da “çiçeklere su ver” gibi benzeri cümle kalıplarında kullandıklarını da görüyoruz.

Neyse işte uzun lafın kısası o onu öteki bunu hatırlatıyor, kiminin birbirinle bağlantısı var kimisi oradan oraya geçen terimlerin değişimiyle benzer amaçlar için kullanıma alınmış vs...

Esas konu ise bambaşka :) parfümle ilgili ne nedir ne değildir diye araştırma yapayım derken bambaşka bir şeye rastladım; Parfüm şişelerinde yazan EDP, EDT ve ASL kısaltmaları.

Hemen hemen bütün parfüm şişelerinde bulunan bu kısaltmalar o ürünün içindeki saf parfüm özütünün miktarını belirtiyormuş.

[Gerçekte Parfüm dediğimiz şey ise içindeki özüt bakımından (%80) en kıymetlisi olduğu için neredeyse hiçbir yerde bulunmuyor, bulunsa da çok ama çok pahalı oluyormuş... Yani parfüm diyerek satın aldıklarımız aslında (genelde) parfüm değilmiş.]

Şimdi gelelim kısaltmalara:

EDS; “Eau de Parfum” (Parfüm suyu) kelimelerinin kısaltması ve o şişenin içindeki özüt (esans) miktarı %20 olan şişelere EDS yazılıyormuş.

EDT; “Eau de Toilette” (“genel giyim ve makyaj”ı tamamlayan kokulu su) kelimelerinin kısaltmasıymış ve o şişenin içindeki özüt (esans) miktarı %10 olan şişelere EDT yazılıyormuş. Genelde de hafif ve sportif kokuları tanımlıyormuş.

ASL ise; “After Shave Lotion” yani Traş Sonrası Losyonu anlamına geliyormuş ve içeriğindeki koku özütü oranı %3’le sınırlıymış...

Sanırım bundan sonra parfüm şişelerinin üzerine daha bir dikkatli bakmak gerekecek :)