15 Ekim 2010

rakamlar içine gizlenmiş açılar

Bugün kitap kapağı çalışması için arkadaşıma içinden resim alsın diye getirilen bir kitapta (1001 icat, Dünyamızda İslam mirası) ilginç bir şey dikkatimi çekti, kareli deftere de yazayım dedim.

Sayı, hesap ya da matematikle ilgili çok ilginç ayrıntılar vardır ve bunların bazılarını çoğumuz görüp duymuşuzdur.

----------------

Mesela böyle bir şey için aklıma ilk gelen örnek “Kalker”;

Bu, “Kireç taşı”nın adıdır ve kalsiyum karbonat tuzunun sertleşip kaya (taş) haline gelmesiyle oluşur.

[ki onun da isim olarak temelinde kimyasal element “Calcium” (kalsiyum) vardır.]

işte bu kalsiyum, kireç taşı, kalker sıralamasının sonunda işin en başındaki Latince (calculus) kalkülüs kelimesine geri dönüp bir şey hatırlatmak gerekiyor.

Calculus kelimesi “Çakıl” olarak bildiğimiz çakıl taşıyla yapılan ilkel (sayarak) hesaplama işlemi için kullanılmıştır.

Ve oradan oraya oradan oraya derken bildiğimiz modern hesap makinelerine (Calculator) isim verecek kadar da bu alıntı sıralaması devam etmiştir...

Yani bildiğimiz hesap makinesine (Calculator) ismini veren şey;

İlkel zamanlarda çakıl taşlarıyla yapılan hesaplama işleminin Latince (calculus) adıdır, onun da temelinde çakıl taşlarına ismini veren calcula, calcium benzeri o taşın ana malzemesi yatar...

[Bu açıklama birazcık “Etimoloji”ye (kelime kökeni araştırma bilimine) giriyor ama matematikle ilgili bir ayrıntıya dikkat çekmesi açısından yine de örnek gösterebilir diye düşündüm.]

----------------

buna benzer, rakamlarla ilgili yazdığım başka bir bilgiye
http://karelidefter.blogspot.com/2008/11/roma-avrupa-ve-arap-rakamlar.html
linkinden ulaşabilirsiniz.


----------------

Neyse, ben geleyim benim ilginç bulduğum konuya:

Rakamların yazılışı için kullanılan şekillerin binlerce yıllık evriminde güzel bir noktaya değinilen bölümde bir çizim gözüme çarptı...

Bu çizimde rakamların şekilleri içinde oluşan “kesişim noktalarının yaptığı açılar” o sayının kendisiyle aynı...

Benim için bir sanat eseri sayılabilecek :) bu güzel fotoğrafı da o yüzden buraya koydum. Bana çok ilginç ve güzel geldi, umarım siz de beğenmişsinizdir.