02 Kasım 2010

Modern araştırmacı - J. Barzun, H. F. Graff

Tübitak tarafından yayınlanan “Modern araştırmacı" isimli kitapta;

Araştırma ilke ve yöntemlerine bağlı olarak "rapor, tez, özet" (ya da araştırması yapılan konuyla ilgili daha geniş bilgiler içeren bir eser) hazırlanması için “temel olarak nelere dikkat edilip nelerin bilinmesi” anlatılmaya çalışılmış ama...

...bütün kitap boyunca neredeyse "100 yıl önceki örneklerle" anlatılan konuların (kütüphane kartlarının nasıl okunacağının, disketli bilgisayarlardaki yazılımların ve programcılığın anlatılması gibi) günümüze uymaması bir yana...

yazma teknikleri,
alıntı ve çeviri,
kütüphane kullanımı,
not tutma,
kitaplardaki dipnotların hazırlanması,
kaynakların araştırılma yöntemleri,
fikirlerin işlenmesi,
yazıların düzenlenmesi gibi kitabın can alıcı konularının bile (ülkemize, dilimize, kültür ve akademik çalışma düzenimize uymayan çok ama çok eskide kalmış) kimsenin ilgilenmeyeceği (örnek olma özelliğini yitirmiş) ayrıntılarla açıklanması kitabı içinden çıkılmaz, anlaşılmaz ve yararsız kılmış.

Keşke kitabın yazılma amacı iyice anlaşılıp günümüze uyarlanacak şekilde elden geçirilip orada verilen örneklerle neler anlatılmaya çalışıldığı iyice kavrandıktan sonra bunlar konuya göre yeniden düzenlenseydi.

Araştırma yapan yazar, öğrenci, bilimadamı gibi konuyla ilgili insanların yukarıda belirtilen alanlardaki ihtiyaçları günümüzde nasıl çözülür, temelde nelere dikkat etmeli, neler yapmalılar, hangi yöntemleri izlemeliler ve bütün bunları yaparken karşılaşılan sorunlar, sıkça yapılan hatalar nelerdir gibi konuların iyice araştırılıp ondan sonra bu kitabın çevirisine girişilmeliydi diye düşünüyorum.

Konuyla ilgiliyseniz; zaman aşımı ve özensiz motomot çeviri yüzünden değerini yitirmiş bu kitabı kesinlikle almamanızı tavsiye ediyorum. Sıradan bir “Nasıl yazmalı?” başlıklı kitabı alsanız bile içinde yüzlerce faydalı bilgi bulabilirsiniz.

Gereksiz ve modası geçmiş ayrıntılarıyla okuyanın aklını daha da karıştırıp anlatılanı uzata uzata dolandırıp duran bu kitabı tavsiye etmediğim gibi;

böyle bir kitabı ancak “1800 doğumlu insanların anlayacağını ama onlar için bile bir işe yaramayacağını” farkederek yayından kaldırması gerekirken 16. baskısını yaparak yayınlamaya devam eden Tübitak’ın da artık duruma el koymasını rica ediyorum.

(Yanılıyorsam lütfen bilgilendirin; 1996’daki ilk baskısından bu yana, 80 milyonluk ülkede çevirmeni, dizgicisi, editörü ve benden başka baştan sona kadar bu kitabı okumaya katlanabilen bir tek allahın kulu varsa ve “evet ben şu konuyu okudum faydalandım” diyecek olursa bu yazıyı kaldırmaya hazırım.)