22 Kasım 2010

Mısır'daki Özgürlük Anıtı?

... olabilir, olabilir… Televizyondaki çok sıkıcı yarışmalardan birine gözüm ilişti, adam soruyor; Amerika’daki Özgürlük Anıtı mı daha önce yapılmıştır yoksa Fransa’daki Eyfel Kulesi mi?

Çok biliyoruz ya :) cevabı yapıştırıyorum hemen “Tabii ki Eyfel!”

Fakat gel gör ki hiç de öyle değilmiş :) ...olabilir…

Allallaaa, nasıl olur ki??? diye şaşırdım. Sonra açtım baktım gerçekten de Özgürlük Anıtı 1886’da, Eyfel Kulesi ise 1889’da açılmış

Ben bu güne kadar “Fransızlar Eyfel Kulesi’ni yaptılar, ardından da (Fransa devleti olarak) Amerika’ya da bu Özgürlük Anıtını hediye ettiler.” diye biliyordum. öyle değilmiş :) Olabilir... olabilir...

Tamam... buraya kadar eyvallah…
Ama ya bundan sonrası?

Araştırmaya başlayınca okuduklarım daha da ilginç geldi, hatta o kadar ilginç ki bu anıtların kendisi bile artık bu ayrıntı kadar dikkatimi çekmiyor :)

Olay şu;

Meğer, Özgürlük Anıtı ilk olarak Osmanlı İmparatorluğu döneminde Suveyş Kanalı'ndaki Port Said Limanı'nın girişi için tasarlanmış. (Mısır o zamanlar yani 1860’larda Osmanlı’nın yönetimindeydi.)

Yazılanlara bakacak olursak, Sultan Abdülaziz (Asya'nın ışığının Mısır'dan geldiğini gösterecek olan) bu eserin peşinatını bile ödemiş...

Fakat,
Bu heykel dikilirse huzursuzluk çıkabilir diye endişe eden (O dönem Osmanlı adına Mısır’ın idarecisi) İsmail Paşa, heykel hakkındaki sakıncalarını padişaha iletip bu eserin dikilmesine mani olmuş...

(Heykelin o sırada Fransa’da yapımı da bitmiş bulunmaktaymış ama Osmanlı’nın vaz geçmesi üzerine Paris’te bir depoya kaldırılmış...)

Bu olaydan 20 yıl sonra:
Fransa hükümeti Amerika ile olan ilişkilerinin bir nişanesi olarak anıtsal bir heykel siparişi vermek üzere heykelin yapımcılarına başvurmuş...

Heykeltraş Frederic Auguste Bartholdi ve Gustave Eiffel depodaki hazır heykelin üzerinde bir iki değişiklik yapıp siparişi kısa sürede teslim etmişler.

Yani olur da bu kadar olur...

Bizimkiler Mısır’da “o büyük piramitleri görüp de” mi (biz de böyle bir şey yapalım buraya diye) heves etmişler, yoksa efsanevi İskenderiye Feneri’ni yaşatmak amacıyla benzer bir şey yapmayı mı düşünmüşler o kadarını bilemiyorum... ama gerçek olan bir şey var ki zamanında sorun çıkacağı düşünülmeseymiş şimdi Özgürlük Anıtı Osmanlı’nın bıraktığı bir eser olarak Mısır’da duruyor olacakmış...