02 Şubat 2011

Atlas'ın yükü...


İtiraf ediyorum, bugüne kadar dikkatimi çekmemişti...

Tamam, bir iki kez sağda solda sahte olanını gördüm ama ben onun sahte olduğunu bile bilmiyordum. (yanlış olarak kullanılanı dergi logolarında, seyahat ve inşaat şirketlerinin reklamlarında o kadar benimsenmiş ki...)

Sözünü ettiğim şey “Atlas” figürü. Hani şu sırtında dünyayı(!) taşıyan meşhur mitolojik kahraman... Mitolojiden hiç hoşlanmadığım halde defalarca Atlas’ın hikâyesini sağda solda okumuşluğum var elbette ama bunu bilmiyordum.

Belçikalı ünlü haritacı Mercator’un haritalarını bir araya topladığı (ve bugün haritaların toplu halde basılmış olduğu bütün yayınları “Atlas” olarak adlandırmamıza neden olan) eserinin kapağındaki Atlas, aslında sırtında dünyayı değil Gökküre'yi taşıyormuş...

Yanlış olarak “Dünya’yı taşırken gösterilen Atlas figürü” öylesine yaygın bir şekilde kullanılıyor ki bunu bugüne kadar çoğumuzun farketmemiş olması çok doğal diye düşünüyorum ama sonuçta doğru olanı da öğrendiğimiz zaman yazmak gerekiyor diye kareli deftere yazayım dedim...

Not: İlk modern haritacı sayılan Mercator'un kendi haritalarını bir araya topladığı eserinin kapağına "sırtında Gökküre'yi taşıyan Atlas figürü"nü koymasının nedeni ise Gökküre'yi ilk kez (orantılı ve planlı bir şekilde) çizen Moritanya Kralı Astronom ve Filozof Atlas'a duyduğu saygıyı göstermek istemesiymiş...