26 Nisan 2011

evinizde DNA elde etmek?


İçimizdeki balık kitabından aldığım notları yaz yaz bitiremedim :) ama her zaman bu kadar dolu ve güzel bilgiler içeren kitaba rastlamak zor oluyor, bulmuşken yazayım, paylaşayım, sizler de kitabı merak edip alıp okuyun :)

Biraz gayrı ciddi bir giriş olduğunun farkındayım ama bu sefer yapacağım özet de öyle gibi.

Çünkü ömrünü laboratuvarlarda geçirmiş bir araştırmacının DNA elde etmek için tavsiye ettiği alternatif yöntemi okuyunca sizler de inanamayacaksız :)

Neil Shubin, jeolojik kazılar sonrası elde ettiği fosil parçalarını çalışmalarında kullanmak için bir araya getirmeye devam ederken bir yandan da laboratuvara girip, bulduğu fosillerin DNA'larını inceliyor.

DNA'nın ne olduğunu bilmeyen yoktur ve eminim laboratuvar ortamında nasıl elde edildiği hakkında bir sürü şey okuyanlarımız da vardır. (Çoğumuz, belgesellerde ya da farklı haber programlarında uzay üssü görünümlü laboratuvarlarda yapılan çalışmaları da görmüşüzdür.)

Ama bakın Shubin, bir organizmadan DNA elde etmenin ne kadar kolay olabileceğini söylerken nasıl bir “alternatif yöntem”(!) öneriyor:

“............
Bir organizmadan DNA elde etmek öyle kolaydır ki, mutfakta bile yapabilirsiniz bunu. Bir bitki veya hayvandan -bezelye veya biftek veya tavuk ciğerinden- bir parça doku alın.

Bu dokuyu, biraz tuz ve su ekleyip mikserden geçirerek püre haline getirin. 

Sonra, biraz bulaşık deterjanı ekleyin. Deterjan, dokudaki hücrelerin etrafını saran ve mikserin doğrayamayacağı kadar minik hücre zarlarını parçalamaya yarar.

Sonra, biraz et yumuşatıcı madde ekleyin. Et yumuşatıcı, DNA'ya bağlanan proteinlerin bir kısmını parçalar. 

Şimdi elinizde, içinde DNA bulunan, deterjanlı ve et yumuşatıcılı bir çorba var. Son olarak, bu karışıma biraz tuvalet ispirtosu ekleyin.

Böylece iki katmanlı bir sıvı elde edersiniz: altta deterjanlı püre, üstte berrak alkol.

Alkole büyük bir çekim gösteren DNA, alkolün içine doğru hareket edecektir. Eğer alkol içinde cıvık beyaz bir top belirirse her şeyi doğru yapmışsınız demektir. 

İşte bu beyaz top DNA'dır.
......................”

İnanın aynen böyle yazıyor... İlk okuduğumda bu kadar basit bir şekilde DNA elde edilebileceğine inanamadım. Tabii ki laboratuvar ortamındaki steril koşulları oluşturmak çok zor ama bir şekilde bir şeylerin DNA'sını bu kadar kolay elde edebilmek için böyle basit bir yöntemin olduğunu bilmek de güzel diye düşündüm ve kareli defter'e yazayım dedim.