03 Haziran 2011

gözünüzün önünde buza dönüşsün

Her ne kadar sevdalısı olmasak da ara sıra gözümüz televizyona kayıyor. Genelde belgesel kanallarına baktığım için de rastladığım şeyler ilginç olabiliyor...

Bu sefer de öyle oldu. Tamam ben kareli defter'e bilimsel konular ve ciddi deneyleri yazıyorum ama bazen böyle eğlenceli şeylere rastlayınca onları da es geçmemek gerekir diye düşünüyorum :)

Şimdi gelelim televizyonda gördüğüm bu ilginç ve eğlenceli deneye;

Plastik ya da cam, sıradan bir şişe alıyoruz, bu bir gazoz şişesi de olabilir süt şişesi de... (Benim izlediğimde kullanılan örnek bir bira şişesiydi.)

Mühim olan bu yapılan şeyin başarılı olmasını kolaylaştırmak için şişenin içindeki sıvının gazlı içecek olmasına dikkat etmek. Yani ayran, süt veya meyve suyu gibi sıvılarla yaparsak (tam derecesine getiremezsek suyla yapılınca sıvının içinde gazın yaptığı basınç olmadığından)
numaramız başarılı olmayabilir...

Neyse uzatmayayım, bir şişe gazoz, kola ya da birayı alıyoruz ve üç saatliğine (sıvının akıcılığını kaybedip tamamen buz tutmamasına dikkat ederek) buzlukta tutuyoruz.

(Deneyi yapanlar, termal kamerayla ölçüm yaptıklarında şişenin ısısını -1 derece olarak ölçtüler.)

Sonra, buzlukta yeterince beklettiğimiz bu şişeyi alıp dibini sertçe masaya vuruyoruz...

(cam şişe ile yapmayı düşünüyorsanız şişenin kırılabileceğini hesap edip gerekli önlemleri almayı, kendinize ve masaya zarar verebileceğinizi unutmayın. Deneyi yapanlar kalın bir eldivenle şişeyi tutarak olabilecek bir kaza için önlem aldıkları gibi şişeyi her defasında masaya vurma yerine uygun sert plastikten bir çekiçle şişenin kapak kısmına tatlı sert bir şekilde vurmayı tercih ediyorlardı...)

Bu şekilde şişeyi masaya vurduğunuzda şişenin içindeki sıvı "sıvı halinde" bulunmasına rağmen birden buz haline dönüşerek gözlerimizin önünde güzel bir görüntü oluşturuyor.

Bu kadar karışık, uzun ve alengirli anlattığıma bakmayın aslında olay çok basit...

İçinde gazlı içecek bulunan şişeyi al,
buzlukta beklet,
donmasına yakın çıkar ve
hızla şişenin dibini masaya vur,
şişedeki içecek buz haline dönüşsün...

Bana ilginç geldi belki siz de deneyip eğlenirsiniz diye yazayım dedim...

(Not, bu linkteki [http://youtu.be/jpr-gYAo5Y8] videoda benzer bir numara yapmışlar, neler olup bittiğini anlamak için bir göz atabilirsiniz.)