21 Aralık 2011

Bisküviyi çaya yatay bandırın - Rik Kuiper ve Tonie Mudde

Geçtiğimiz ay düzenlenen Tüyap Kitap Fuarı'na gittiğimizde kızımla dolaşırken beğendiği kitabı alıp kendisine hediye ettim... Sonra da ben alıp bir iki saatte okuyup bitirdim, çünkü benim için çok güzel bir kitaptı :)

Bizim gibi eğitimi belirli sınırlar içinde kalan ülkelerde "bir de zamanında ulaşılabilen metaryelleri temin etmede sıkıntı çeken 80'li yılların çocuğuysanız" okuma ve öğrenme adına önünüze gelen her şeyden bir şeyler öğrenmeye çalışır, bunları öğrendikçe açlığınızı giderdiğiniz yanılsamasına kapılırsınız.

Küçük ama ilginç bilgi içeren gazete, dergi gibi yayınları alıp takip ettikçe bir şeyler öğrendiğinizi ve eksik kalan bilgilerinize destek olduğunuzu sanmanız da cabası :)

Zamanla bu tür küçük ama ilginç bilgilerin çeşitli yayınlarda yer almasının "Avrupa'da çocukların ilgisini eğitim ve öğretimde belli alanlara kaydırabilmek için özellikle kullanıldığını" anlarsınız ama iş işten geçmiştir ve kısa, küçük, ilginç ne kadar bilgi notu toparlamış kitap bulursanız bile bile (fakat yine de zevkle) okuyup öğrenmeye(!) devam edersiniz.

(Çok büyük bir katkısı olmasa da yine de bu tür yayınların insanlara bir şeyler verdiğini kabul etmemek mümkün değil tabii ki...)

işte, bu kitap da öyle çeşitli araştırmalardan elde edilmiş ilginç konuları bir araya toplayarak küçük bilgiler içeren, eğlendirirken öğreten güzel bir kitap.

Kitapta; ciddi ciddi yapılmış laboratuvar araştırmalarından elde edilen sonuçlardan tutun da sadece bir konuyu merak edip kendisine bu konuyu araştırmayı tez olarak ele alanların üzerinde çalıştığı konulara kadar bir çok kaynaktan alınmış bilgiler bulunuyor.

-------------------

İşte, kendim için not aldığım ilginç konulardan özetleyerek aktarmak istediğim içerikten sizler için özetlemek istediğim birkaç seçme konu;

Herkesin başına bela olan şu maillerden haberiniz vardır, genellikle spam olarak bilinirler. Fakat spam maillerle karıştırılmaması gereken "bir şeyler soran" ya da "yardım talebinde bulunan" birçok kişiye aynı anda gönderilmiş olan spam benzeri normal maillerle de bir şekilde karşılaşmışsınızdır.


G. Barron ve E Yechiam'ın yaptığı bir araştırmaya göre bu tür genel alıcı kitlesine (herkese uyabilecek, ortadan bir dille) yazılmış çoklu alıcı barındıran maillerin, kişiye özel olarak gönderilmesi halinde daha fazla ilgi çekip daha çok geriye dönüş yapıldığı saptanmış.

------------------

Yine aynı şekilde basılı bir anket metnini genel olarak herkese hitap eden bir dille yazmışsanız ve bu anketin hemen cevaplanıp geri dönüşünün yapılmasını istiyorsanız anket formunun ilk sayfasına yapıştıracağınız küçük bir notla gönderdiğiniz dökümanları "kişiye özel" bir şekle soktuğunuzda çok daha hızlı bir geri dönüş elde edebileceğinizi biliyor muydunuz?


Randy Garnier "Journal of consumer psychology" için yaptığı "post-it note persuasion: a sticky influence" isimli araştırmasında yapılan deneyde Sam Houston Üniversitesi'nden 150 öğretmene çeşitli sorular içeren beş sayfalık bir anket gönderilmiş;


50 kişiye anket dökümanları üzerinde hiçbir not olmadan,
50 kişiye "bu anket için beş dakikanızı ayırabilir misiniz?" cümlesi ön sayfaya el yazısıyla yazılarak,
50 kişiye de yine aynı "bu anket için beş dakikanızı ayırabilir misiniz?" cümlesi dosyanın üzerine iliştirilen bir notla birlikte gönderilmiş...


veee; geri dönüş oranı %76'yla üzerine not iliştirilenler tarafından gerçekleştirilmiş...

--------------

Kitapta bunlar gibi yapılmış bir sürü araştırma, deney ve ilginç bilgiler yer alıyor;

Sandalyede dimdik oturmanın aslında çok da sağlıklı olmadığından; sakız çiğnemenin hafızayı arttırmasına nasıl etki ettiğine...

uçakta uçus sırasında müzik dinlemenin kulaklara zararlı olduğundan; sabunla yıkanan Kenyalı hayat kadınlarının sabun kullanmayanlardan daha fazla enfeksiyon kaptığına...

patates kızartması yapmadan önce mikrodalga fırında bir ön pişirme yapmanın kanser riskini azalttığından; ameliyat olacakların operasyon için sabah saatlerini seçmelerinin kendileri için daha iyi olacağına... kadar bir sürü küçük ilginç fakat ciddi ciddi araştırılması yapılmış mantıklı açıklamaları olan konular sanırım herkese bu kitabı okuması için cazip gelecektir.

Gündelik hayata dair 104 garip bilimsel gerçek üstbaşlığı ile yayınlanan "Bisküviyi çaya yatay bandırın" kitabı NTV Yayınları'ndan çıkmış, 216 sayfa ve 13 TL. (internetten indirimli olarak 9.75 TL'ye alabilirsiniz.)

Haydi bakalım bilgiye aç olanlar, çocuklarına değişik fikirlerle değişik alanlarda farklı bakış açıları kazandırmak isteyenler ya da benim gibi ne bulursa okuyan ve öğrendiğim kârdır diye düşünenler, her yaşa hitap eden bu kitap sizi bekliyor :)